گويا تا عصر ابن تيميه هم وجود داشته و او در منهاج السنه ( ج 4 ، ص 212 ) از آن ياد كرده ، از ميان رفته است . 2 - بيان مذهب الباطنيه از الرسالة التامة فى نصيحة العامة : تأليف شيخ الاسلام الحاكم ابى سعيد المحسن بن محمد بن كرامة خراسانى بيهقى جشمى ( سدهء 4 و 5 ) « 1 » كه او از غزالى يا غزالى از او گرفته يا هر دو كتاب رد باطنيه باقلانى يا مأخذ ديگرى گرفته‌اند . اين گفتار در پى بردن به انديشه و پندار باطنيان ، آن‌چنان كه اشعريان در مىيافتند ، بسيار سودمند است ( نسخهء شمارهء 810 بغداد لى وهبى ) . 3 - بحر الفوائد ، تأليف عصر المقتفى باللّه ( 530 - 555 ) كه در شام در مدت پنج سال براى نصرة الدين قطب الدوله آلب قتلغ جيوغا الغ اتابك ابى سعيد ارسلان ابه بن آقسنقر ظهير امير المؤمنين در 35 كتاب و سيصد باب تأليف شده و مؤلف آن در كتاب الرد على الملحدين در پنج باب آنها را رد نموده است . نسخه‌اى كهن از اين كتاب نزد آقاى سلطان القرابى و نسخه‌اى به شمارهء 23 فارسى در كتاب‌خانهء ملى پاريس مورخ 979 هست ( بلوشه ش 721 ) و در آن همان سخنانى را مىبينيم كه غزالى و جشمى و نيز ابن جوزى در تلبيس ابليس آورده‌اند . 4 - كتاب النقص يا بعض مثالب النواصب فى نقص فضائح الروافض : از ركن الاسلام سلطان العلماء ملك الوعاظ نصير الدين ابى الرشيد عبد الجليل بن ابى الفضل قزوينى رازى تأليف نزديك 560 ، چاپ تهران به سال 1331 ش . رازى در اين كتاب گرچه از نويسندگان اشعرى پيروى كرده و به چشم دشمنى به باطنيان نگريسته و در بيشتر جاها از حقيقت منحرف شده است ، چون در عصر صباحيان و فاطميان مىزيسته به تاريخ واقعى آنها نزديكتر بوده و در بسيارى از جاها وقايعى را روشن كرده است . به خصوص دربارهء اصل تعليم صباحى بلكه زندگى خصوصى حسن و جانشينان او در اين كتاب به نكاتى برخورد مىكنيم كه در كتاب‌هاى ديگر نمىيابيم . 5 - كشف اسرار الباطنيه و اخبار القرامطه : از فقيه محمد بن مالك بن ابى الفضايل حمادى يمانى در نيمهء سدهء پنجم ( چاپ مصر 1357 ) كه هم تاريخ سياسى و اجتماعى اسماعيليان است و هم تا اندازهء از آيين و انديشه و پندارهاى آنان در آن گفت‌گو شده وردى بر آنها است . 6 - الفرق المفترقة بين اهل الزيغ و الزندقه : از فخر ابى محمد عثمان بن عبد اللّه بن الحسين عراقى ( سدهء 6 ) كه در روزگار المقتفى باللّه ( 530 - 555 ) به سال 540 تأليف شده است ( ص 96 نسخهء بغداد ) . نسخه‌اى از آن در كتاب‌خانهء آستان قدس رضوى ( مورخ 6 ذى القعدهء 793 ) هست و كتاب درجا آن از امام محمد غزالى

--> ( 1 ) . تاريخ بيهق ، ص 145 و 212 ؛ معالم العلماء ابن شهر آشوب ش 625 ص 83 ، تاريخ طبرستان ابن اسفنديار ص 101 ؛ يادداشت‌هاى قزوينى 2 : 157 ؛ الذريعه ج 2 ، ص 341 و 5 : 122 ؛ كشف الظنون در جلاء الابصار فى الاخبار و التهذيب فى التفسير ؛ قواعد عقائد آل محمد ، ص 114 و 119 و 120 .